دکتر مهدی فقیهی، مدیرعامل رایتل در یادداشت ماه شماره 129 ماهنامه نسل چهارم آورده است:

تحولات صنعت ارتباطات در جهان نشان می‌دهد که دوران تعریف اپراتورهای مخابراتی صرفاً بر مبنای تعداد مشترک، فروش سیم‌کارت و ارائه خدمات عمومی صوت و دیتا رو به پایان است. توسعه نسل پنجم ارتباطات، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، رایانش لبه، کلان‌داده و حرکت صنایع به سمت هوشمندسازی، مرز میان «صنعت ارتباطات» و «ارتباطات صنعتی» را به‌سرعت کمرنگ کرده است.در چنین شرایطی، یکی از مهم‌ترین پرسش‌های راهبردی پیش روی رایتل این است که جایگاه آینده این شرکت در زیست‌بوم ارتباطات و اقتصاد دیجیتال ایران چه باید باشد؟پاسخ به این پرسش، الزاماً در رقابت مستقیم و مشابه با دو اپراتور بزرگ کشور خلاصه نمی‌شود. رایتل می‌تواند مسیر متفاوتی را انتخاب کند؛ مسیری که در آن، در کنار حفظ و توسعه بازار عمومی، به‌تدریج به اپراتور تخصصی صنعت و بنگاه‌های بزرگ کشور تبدیل شود.
عبور از رقابت بر سر سهم بازار به رقابت بر سر خلق ارزش
بازار عمومی ارتباطات سیار در ایران، مانند بسیاری از کشورهای جهان، به مرحله‌ای از بلوغ رسیده است که افزایش سهم بازار در آن نیازمند هزینه‌های قابل‌توجه در توسعه شبکه، بازاریابی، توزیع و جذب مشترک است. در چنین بازاری، تکرار مدل کسب‌وکار اپراتورهای بزرگ الزاماً بهترین راهبرد برای یک اپراتور کوچک‌تر نیست.
مزیت رقابتی رایتل باید از جایی آغاز شود که بتواند «متفاوت» باشد، نه صرفاً کوچک‌تر یا ارزان‌تر. بازار سازمانی و صنعتی یکی از مهم‌ترین فرصت‌های ایجاد این تمایز است. صنایع بزرگ کشور امروز بیش از هر زمان دیگری به ارتباطات پایدار، امن، اختصاصی و هوشمند نیاز دارند. فولاد، معدن، نفت و گاز، پتروشیمی، انرژی، حمل‌ونقل، لجستیک، بانکداری و صنایع بزرگ تولیدی، در حال حرکت به سمت اتوماسیون پیشرفته، هوشمندسازی و تصمیم‌گیری داده‌محور هستند.
این تحول بدون یک زیرساخت ارتباطی صنعتی قابل اتکا  امکان‌پذیر نیست.
از فروش اتصال به ارائه راهکار
«اپراتور صنعت» صرفاً اپراتوری نیست که به کارخانه‌ها سیم‌کارت یا اینترنت بفروشد. تفاوت اصلی این مدل در تغییر ماهیت رابطه اپراتور با مشتری است.
در مدل سنتی، اپراتور Connectivity می‌فروشد؛ اما در مدل اپراتور صنعتی، ارتباطات بخشی از یک راهکار جامع تحول دیجیتال است.
در چنین مدلی، رایتل می‌تواند سبدی از خدمات شامل شبکه‌های اختصاصی 5G و Private 5G، اینترنت اشیای صنعتی، شبکه‌های امن سازمانی، Edge Computing، زیرساخت ابری، مراکز داده، خدمات امنیت سایبری، تحلیل داده و راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی را در اختیار صنایع قرار دهد.به بیان دیگر، هدف آن است که رایتل از «فروش گیگابایت» به سمت «فروش ارزش» حرکت کند.این تغییر شاید مهم‌ترین بخش گذار راهبردی رایتل باشد.

5G؛ فناوری ارتباطی یا زیرساخت صنعتی؟ 
نسل پنجم تلفن همراه زمانی می‌تواند دارای توجیه اقتصادی واقعی باشد که صرفاً به‌عنوان اینترنت سریع‌تر برای کاربران عمومی دیده نشود.ارزش راهبردی 5G در کاربردهای صنعتی آن نهفته است؛ جایی که تأخیر پایین، قابلیت اطمینان بالا، اتصال هم‌زمان تعداد زیادی تجهیز و امکان ایجاد شبکه‌های اختصاصی، مدل‌های جدیدی از تولید و عملیات را ممکن می‌کند.کارخانه هوشمند، معدن هوشمند، بنادر و لجستیک هوشمند، پایش تجهیزات، نگهداری و تعمیرات پیش‌بینانه، خودروها و ماشین‌آلات خودران صنعتی، کنترل از راه دور تجهیزات و سامانه‌های ایمنی هوشمند، تنها بخشی از این کاربردها هستند.از این منظر، توسعه 5G در رایتل باید علاوه بر پوشش عمومی، با یک نقشه راه مشخص برای Industrial 5G همراه باشد.رایتل می‌تواند به‌جای آغاز توسعه صنعتی از مقیاس ملی، چند صنعت و مجموعه بزرگ را به‌عنوان نقاط شروع انتخاب کرده و نمونه‌های موفق و قابل اندازه‌گیری ایجاد کند؛ نمونه‌هایی که اثبات کنند فناوری ارتباطی چگونه می‌تواند بهره‌وری، ایمنی و کیفیت تولید را افزایش و هزینه عملیاتی را کاهش دهد.

یک فرصت ویژه در اکوسیستم تأمین اجتماعی
رایتل در این مسیر از یک مزیت بالقوه مهم برخوردار است: حضور در مجموعه بزرگ اقتصادی تأمین اجتماعی.شرکت‌های بزرگ صنعتی، معدنی، دارویی، حمل‌ونقل، انرژی و خدماتی این مجموعه می‌توانند به یک آزمایشگاه واقعی برای توسعه مدل «اپراتور صنعت» تبدیل شوند.این ظرفیت اجازه می‌دهد رایتل ابتدا راهکارهای صنعتی خود را در یک اکوسیستم واقعی توسعه دهد، مدل اقتصادی آنها را اثبات کند و سپس این خدمات را در بازار بزرگ‌تر کشور عرضه نماید.در این نگاه، رایتل دیگر صرفاً یکی از شرکت‌های زیرمجموعه یک هلدینگ بزرگ اقتصادی نیست؛ بلکه می‌تواند به بازوی ارتباطات و تحول دیجیتال صنایع این اکوسیستم تبدیل شود.موفقیت این مدل می‌تواند زمینه ورود رایتل به صنایع خارج از مجموعه و شکل‌گیری یک بازار B2B و B2B2X در مقیاس ملی را فراهم کند.

اپراتور صنعت به تنهایی ساخته نمی‌شود
البته تبدیل شدن به اپراتور صنعت به معنای آن نیست که رایتل باید تمام اجزای زنجیره فناوری را خود تولید کند.برعکس، یکی از الزامات موفقیت این راهبرد، حرکت از مدل «اپراتور بسته» به سمت یک اکوسیستم باز فناوری است.شرکت‌های دانش‌بنیان، تولیدکنندگان تجهیزات، شرکت‌های نرم‌افزاری، فعالان حوزه هوش مصنوعی، امنیت سایبری، اینترنت اشیا، مراکز داده، شرکت‌های ابری و مجموعه‌های تخصصی تحول دیجیتال باید بتوانند در کنار رایتل قرار گیرند. در این مدل، رایتل نقش ارکستریتور را بر عهده می‌گیرد؛ یعنی شبکه، زیرساخت، امنیت، مدیریت سرویس و ظرفیت تجاری خود را با توان تخصصی شرکای فناوری ترکیب می‌کند و یک راهکار یکپارچه به صنعت ارائه می‌دهد.
این تغییر نگرش می‌تواند رایتل را از یک Telco سنتی به یک TechCo تبدیل کند.

اقتصاد اپراتور صنعت 
اهمیت این تحول فقط فناورانه نیست؛ بلکه مستقیماً به مدل اقتصادی اپراتور مربوط می‌شود.در بازار عمومی، درآمد عمدتاً تابع تعداد مشترک و میزان مصرف است. اما در بازار صنعتی، درآمد می‌تواند بر مبنای قراردادهای بلندمدت، سرویس‌های مدیریت‌شده، SLA، زیرساخت اختصاصی و حتی در مدل‌های پیشرفته‌تر، مشارکت در منافع حاصل از افزایش بهره‌وری تعریف شود.برای مثال، اگر یک راهکار ارتباطی و هوشمندسازی بتواند توقف خط تولید را کاهش دهد، مصرف انرژی را بهینه کند یا هزینه تعمیر و نگهداری تجهیزات را پایین بیاورد، ارزش اقتصادی ایجادشده می‌تواند چندین برابر ارزش اتصال مخابراتی آن باشد.این همان نقطه‌ای است که اقتصاد اپراتور صنعتی از اقتصاد سنتی اپراتور مخابراتی فاصله می‌گیرد.

مسیر پیش رو
گذار از اپراتور عمومی به اپراتور صنعت یک پروژه کوتاه‌مدت یا صرفاً یک شعار سازمانی نیست. این تحول نیازمند تغییر هم‌زمان در راهبرد، ساختار، سرمایه انسانی، مدل فروش، معماری شبکه، مشارکت‌های فناورانه و نظام سرمایه‌گذاری شرکت است.
در این مسیر، چند اقدام اهمیت ویژه‌ای دارد: ایجاد یک کسب‌وکار قدرتمند Enterprise و Industry، تدوین نقشه راه Private 5G و انتخاب صنایع هدف.

انتهای پیام